Bouwen aan stenen én mensen
De kruisbestuiving tussen Veni Ventus en de SCHOOL voor Leefgemeenschappen
Sociale architectuur en het realiseren van bouw of nieuwbouw hebben veel overeenkomsten. In beide gevallen draait het om een stevig fundament en een goede voorbereiding, zowel financieel, bouwkundig als sociaal. Net zoals een gebouw niet zonder constructie kan, kan sociale architectuur niet zonder visie, doelen en een stevig intern én extern fundament. Daarom werken de School voor Leefgemeenschappen en Veni Ventus nauw samen. Zonder mensen kan een project geen impact maken, maar zonder passende huisvesting en faciliteiten komt een gemeenschap ook niet goed van de grond.
Dat is de reden waarom de School voor Leefgemeenschappen en Veni Ventus nauw samenwerken. Zonder mensen kan een project geen impact maken, maar zonder passende huisvesting en faciliteiten komt een gemeenschap ook niet goed van de grond.
Lees hieronder wat André Bikker schrijft over de recente ontwikkelingen op dit intrigerende kruispunt.
Waar begin je met bouwen?
Veel groepen starten vanuit een droom. Soms vormt een gebouw het vertrekpunt, soms ontstaat eerst een groep mensen met een gezamenlijk ideaal. Op zichzelf is daar niets mis mee en beide zijn legitieme vertrekpunten. In de praktijk zien we echter vaak dat één van de twee aandachtsvelden, die wij de hardware en software noemen, uit balans raakt. Als beide sporen niet gelijk oplopen, ontstaat er spanning in de ontwikkeling van een initiatief.
Wanneer een gebouw wordt ingericht zonder inbreng van de toekomstige gemeenschap die er gaat leven, ontstaan er in de praktijk allerlei knelpunten. Maar ook het omgekeerde gebeurt: groepen die eindeloos praten, afspraken maken en investeren in sociale relaties, zonder dat er concreet zicht komt op een locatie. Op een gegeven moment verdwijnt dan de energie en het momentum. De praktijk leert dat je zonder concrete stappen richting een locatie meestal niet langer dan twee jaar effectief kunt bouwen aan sociale architectuur.
Daar waar beide processen gelijktijdig oplopen en er wordt geïnvesteerd in zowel de faciliteiten als de groepsvorming, zien we in de praktijk aanzienlijk meer kans van slagen. Ook op de langere termijn blijft die balans belangrijk. Veel leefgemeenschappen besteden veel tijd aan het onderhoud van het gebouw, terwijl er tegelijkertijd achterstallig onderhoud kan ontstaan op het gebied van de sociale architectuur. Naast een financiële begroting zou er daarom ook een sociale begroting moeten zijn, waarin jaarlijks wordt vastgelegd hoeveel tijd en aandacht nodig is voor investeringen in de sociale kant van de gemeenschap.
De rol van Veni Ventus en de School voor Leefgemeenschappen
Veni Ventus wordt vaak betrokken wanneer er al een locatie is of wanneer een kerk of klooster een nieuwe bestemming zoekt. Na een nulmeting komt dan al snel de School voor Leefgemeenschappen in beeld.
Introductieleerlijn
Via een open dag maken mensen kennis met de basisprincipes en met de visie van de School. Belangstellenden voor een nieuw project kunnen vervolgens op locatie de introductieleerlijn volgen. In één dag volgen deelnemers vier trainingen over de hardware of vier trainingen over de software. Het doel van deze introductieleerlijn is om individuen te laten ontdekken of het leven in een gemeenschap bij hen past. Je zou kunnen zeggen: het is een bewustwordingstraject.
Realisatieleerlijn
Na deze eerste stap kan de realisatielijn worden aangeboden. Dit is een langlopend traject van vijf tot zeven jaar, waarin een team van specialisten vanuit Veni Ventus het proces begeleidt. De School ondersteunt bij het vormen van een stabiele leefgemeenschap.
Praktijkleerlijn
Een tussenvorm is de praktijkleerlijn. Daarbij gaan we ervan uit dat er al een groep en/of gebouw aanwezig is. In totaal volgen deelnemers zestien trainingen, verdeeld over twee weekenden. Samen met mede-initiatiefnemers gaan zij aan de slag. In de tussenliggende maanden zijn er twee tot drie online spreekuren, telefonische back-up en een stage bij een bestaande leefgemeenschap.
Naar een geïntegreerde aanpak
Op deze manier werken Veni Ventus en de School voor Leefgemeenschappen samen aan het ontwikkelen van leefgemeenschappen. Daarbij ligt de focus op twee sporen: de stenen en de mensen. Veni Ventus en de School voor Leefgemeenschappen werken samen aan het ontwikkelen van leefgemeenschappen. Door deze vroegtijdig te verbinden versterken ze elkaar en ontstaat een geïntegreerd geheel met één gezamenlijk doel.