Stadsklooster Leeuwarden
Gerko Last (53) is sinds 1 januari vorig jaar projectleider bij het Stadsklooster in Leeuwarden. Samen met een bevlogen team, vrijwilligers, de Maatschappij van Welstand en Veni Ventus werkt hij aan het concept Bidden, Wonen, Programma’s: een plek van vertraging, bezinning en inspiratie in de historische binnenstad van de Friese hoofdstad.
Je bent projectleider van Stadsklooster Leeuwarden. Wat maakte dat je dacht: hier wil ik me voor inzetten?
Voor mij komt binnen het Stadsklooster Leeuwarden veel samen van wie ik ben en wat ik in mijn loopbaan heb gedaan. Het gaat hier, wat plat gezegd, om ‘God, geld en mooie gebouwen’. Ik ben een gelovig mens en vind het mooi om in mijn dagelijks werk iets met zingeving te doen. Daarnaast ben ik van beroep fondsenwerver; die ervaring komt hier goed van pas. Ook ben ik acht jaar betrokken geweest bij het monastieke project Nijkleaster (Jorwert) en ben ik een aantal jaren directeur geweest van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, eigenaar van inmiddels 68 rijksmonumentale kerken. Al die ervaring mag ik hier inzetten én dat in de stad waar ik al ruim dertig jaar woon. Het voelt als een enorme eer om dat te mogen doen.
Ik ben nu bijna anderhalf jaar betrokken. Het was mooi om met teams in verschillende samenstellingen allereerst na te denken over onze ‘why’. Wat voor plek willen we zijn, wat is onze spiritualiteit, wat is onze context, op wie richten we ons? Toen we dat hadden geformuleerd hebben we dit, met behulp van externen, omgezet in een businesscase. Dat klinkt heel zakelijk, maar zo heb ik het eerlijk gezegd niet ervaren. We hebben geprobeerd een financiële bodem te leggen onder onze dromen. We wisten dat we alleen met een financieel duurzaam toekomstscenario hier die grote ‘why’ zouden kunnen realiseren. Door dat centraal te blijven stellen in alle gesprekken is het uiteindelijk een mooi proces geweest, waarbij Veni Ventus overigens een cruciale rol heeft gespeeld als ‘sparring partner’.
Wat zijn jullie plannen voor het Stadsklooster?
We hebben samen met de stuurgroep een plan geschreven voor de komende 10 jaar. We denken ook echt dat we die tijd nodig hebben om dat neer te zetten waar we naar verlangen. Als we 10 jaar vooruit in de tijd kijken, dan woont hier een gemengde woongemeenschap van ongeveer 25 mensen die het samen goed hebben, samen bidden én samen verantwoordelijkheid nemen voor deze plek. Het getijdengebed kent over 10 jaar een vast ritme van – naar we nu denken – drie keer per week. Gasten die bij ons logeren én mensen die ‘gewoon’ langskomen sluiten aan bij de gebeden. Daarnaast hebben we een breed programma aan activiteiten waardoor de kerk een echte open plek is voor de stad. We halen ‘het goede, het ware en het schone’ naar binnen, en laten daardoor iets van God zien.
Het Stadsklooster is volop in ontwikkeling. Welke stappen zijn er al gezet en waar staan jullie momenteel?
Stadsklooster Leeuwarden zit in een opstartfase. De plannen staan nu op papier en zijn goedgekeurd door onze stuurgroep, waarin vertegenwoordigers zitten van Maatschappij van Welstand en de Protestantse Gemeente Leeuwarden. Daar zijn we blij mee. Aan de bestuurlijke kant moeten de laatste dingen nu worden afgerond. Ondertussen doen we alsof we al bestaan en zijn we hard aan het werk om een mooi cultureel- en onderwijsprogramma neer te zetten in de Grote Kerk en in de Waalse Kerk. Ook bereiden we ons voor op het betrekken van de eerste bewoners. Overigens verwachten we pas eind 2028 de eerste bewoners te kunnen verwelkomen. De woningen moeten allemaal nog worden gerealiseerd. Onderdeel van het werk is dat we samenwerkingsverbanden aangaan met allerlei organisaties en instanties in de stad. Denk daarbij aan het onderwijs, culturele partners, jeugdzorgorganisaties en de gemeente. Bij al deze organisaties wordt positief gereageerd op ons concept; dat doet ons goed.
Hoe ervaar je de samenwerking met Veni Ventus en wat is de meerwaarde van een partner als Veni Ventus binnen dit project?
Wij ervaren Veni Ventus als een fijne partner om mee samen te werken. De expertise binnen Veni Ventus is breed, zodat we met veel verschillende vragen bij ze terecht kunnen. Ze zijn van grote waarde geweest bij het meedenken over onze ‘why’, maar ook bij het samenstellen van de businesscase. Het is voor ons als Stadsklooster fijn om te kunnen leren van de ervaringen van anderen. Tegelijkertijd willen we waken dat we geen kopie zijn van een andere plek, maar een Stadsklooster zijn in onze eigen (stads)context. Die ruimte laat Veni Ventus; het is fijn om dat vertrouwen te voelen.
Als afsluiter
Stel: iemand loopt straks voor het eerst het Stadsklooster binnen. Wat hoop je dat diegene ervaart? Wat hoop je dat hij doorvertelt aan anderen?
Het Stadsklooster wil een plek zijn van ‘vertraging, bezinning en inspiratie’. Dat is wat we willen dat de bezoeker ervaart. Dat het een plek is waar de jachtigheid en de vluchtigheid van het dagelijks leven even niet bestaat. Waar je tot rust mag komen, jezelf kunt zijn, stilte mag ervaren óf juist in gesprek mag gaan of een mooi concert mag bijwonen. Dat ze misschien zelfs iets mogen ervaren wat we God zouden kunnen noemen. Als de bezoeker dat doorvertelt aan anderen, zijn we gelukkig.