Het is de weg van vertrouwen en de lange adem
Franck Ploum is theoloog en sinds 2017 betrokken bij de Broeders van Huijbergen. Vanuit zijn rol denkt hij mee over de toekomst van Sint-Marie, het kloostercomplex in Huijbergen. Op dit moment wordt gezocht naar een nieuwe invulling van de plek, waarbij de Franciscaanse traditie en gemeenschapsvorming belangrijke uitgangspunten zijn. We spraken met Franck over de geschiedenis van deze plek, de nieuwe ontwikkelingen en zijn hoop voor de toekomst.
Wat maakt deze plek, met haar lange religieuze geschiedenis, zo bijzonder?
Op deze plek is al bijna achthonderd jaar religieus leven. Vanaf 1278 woonden hier de Wilhelmieten. In 1854 kwamen de Broeders van Huijbergen. Zij zetten zich in voor educatie, opvang en onderwijs van kinderen die buiten de boot vielen.
Het huidige klooster werd in 1989 in gebruik genomen. Het complex bestaat daarnaast uit een groot park, een tuin en een oud poortgebouw. Voor de toekomst willen we dit zoveel mogelijk als één geheel behouden. Juist de combinatie van gebouw, tuin en park is waardevol. Het biedt ruimte voor spiritualiteit, ontmoeting en de verbinding met de aarde.
Hoe ben je betrokken geraakt bij de Broeders van Huijbergen?
Sinds 2017 ben ik werkzaam voor de Broeders van Huijbergen. In dat jaar besloten de broeders dat het algemeen bestuur van de congregatie naar Indonesië zou verhuizen. Ze zochten iemand die het proces en de voorbereiding daarvan kon begeleiden. Dat werd ik.
Tijdens het kapittel werd ook afgesproken dat de Nederlandse communiteit moest nadenken over haar toekomst en over de herbestemming van het klooster in Huijbergen.
Toen ik begon, had ik een drieledige taak. De eerste was gericht op de leefbaarheid van de steeds ouder wordende communiteit. Daarnaast hield ik me bezig met pastoraat, liturgie en spiritualiteit. En als derde taak dacht ik mee over de toekomst van Sint-Marie. Dat doe ik nog steeds.
Jullie zijn inderdaad al een heel aantal jaar bezig met de toekomst van het kloostercomplex. Kun je daar wat meer over vertellen?
De Nederlandse communiteit heeft voor het nadenken over de toekomst een aantal duidelijke uitgangspunten geformuleerd. Allereerst willen de broeders zo lang als mogelijk en verantwoord is in Huijbergen blijven wonen. Daarnaast willen we zoeken naar een inhoudelijke herbestemming van het kloostercomplex, vanuit het charisma van de congregatie. Het uitgangspunt is dus niet om het zomaar aan een projectontwikkelaar te verkopen.
Toen in 2018 het bestuurshuis van de broeders leeg kwam te staan, ontstond vanuit contacten met voormalige bewoners van de leefgemeenschap Stoutenburg het idee om daar opnieuw een gemeenschap te vormen. Zo ontstond de Huijberg, een ecologische woon- en werkleefgemeenschap, geïnspireerd door de Franciscaanse spiritualiteit.
Dat groeide een tijdlang mooi, maar uiteindelijk viel de leefgemeenschap uit elkaar. We hadden een prachtig project, maar geen gemeenschap meer die het kon dragen. Daarom zijn we opnieuw gaan zoeken. Zo kwamen we in contact met Veni Ventus.
Wat hopen jullie dat Veni Ventus kan betekenen in de zoektocht naar een nieuwe invulling?
Veni Ventus begeleidt het proces om een nieuwe leefgemeenschap te ontwikkelen. Een grote kracht is hun ervaring op dit gebied en hun grote netwerk. Samen met ons eigen netwerk en dat van de Franciscaanse Beweging ontstaat een brede kring waarin we kunnen zoeken naar mensen die hier iets nieuws willen opbouwen.
We zijn realistisch: je krijgt niet zomaar een nieuwe leefgemeenschap van de grond. Maar we geloven dat er mensen zijn die zoeken naar een manier van leven waarin eenvoud, dienstbaarheid en verbinding centraal staan.
Het hoeft niet precies te worden zoals wij het vooraf bedenken. Er moet vooral een gemeenschappelijke basis zijn van waaruit iets nieuws kan ontstaan.
Waar haal je zelf de meeste voldoening uit?
Voor mij zit dat vooral in het gezamenlijke denkproces: elkaar inspireren, nieuwe ideeën ontwikkelen en samen zoeken waar de geest ons naartoe waait. Als je kijkt naar wat er op verschillende plekken in Nederland gebeurt, zie je allemaal kleine initiatieven en nieuwe gemeenschappen ontstaan. Het zijn misschien geen bewegingen van duizenden mensen, maar wel kiemen van iets nieuws. Daar wil ik graag aan bijdragen.
Tegelijkertijd is het een weg van de lange adem. Het vraagt vertrouwen, openheid en het vermogen om de juiste mensen bij elkaar te brengen. We weten niet precies waar deze zoektocht eindigt. Maar we willen er in ieder geval alles aan doen om hier, vanuit de Franciscaanse traditie, iets nieuws en betekenisvols te laten ontstaan.